HER ŞEYİN NEDENİ D VİTAMİNİ Mİ?

Kolay Cevaplara Duyduğumuz Büyük İhtiyaç

Son yıllarda çocuklarla ilgili neredeyse her sorun aynı cümleyle başlıyor. “Bir D vitaminine baktırdınız mı?”

İştahsız çocuk. Sık hastalanan çocuk. Gece uyumayan çocuk. Dikkati dağılan çocuk. Hatta mutsuz çocuk…

Liste uzuyor, cevap değişmiyor.

D vitamini, modern ebeveynliğin en rahatlatıcı cümlesine dönüştü. Çünkü karmaşık sorulara tek bir eksik üzerinden cevap bulmak, insanı rahatlatır. Sebep nettir, çözüm basittir, suç kimseye ait değildir. Bir damla, bir ampul, bir reçete… Ama çocuklar, bu kadar basit çalışmaz.

D vitamini neden bu kadar cazip bir açıklama oldu?

Çünkü görünmezdir. Ölçülebilir. Sayıya dökülebilir. Ve en önemlisi, çocuğun dünyasını değiştirmeden müdahale edilebilecek bir alan sunar.

Ekranı azaltmadan. Uyku düzenini sorgulamadan. Günlük tempoyu yavaşlatmadan. İlişkiyi gözden geçirmeden. Bir değeri düşüktür, yerine konur. Herkes rahatlar.

Oysa bir çocuğun iyi hâli; tek bir vitaminin değil, birden fazla görünmez dengenin ürünüdür.

D vitamini önemli mi? Elbette. Ama yeterli mi?

Bilimsel olarak biliyoruz ki D vitamini kemik sağlığı, bağışıklık sistemi ve bazı metabolik süreçler için gereklidir. Eksikliği elbette düzeltilmelidir. Buna hiç itiraz yok. Ancak sorun şurada başlar:

D vitamini, çocuğun yaşadığı bütün zorlanmaların sebebiymiş gibi ele alındığında.

Bir çocuk sürekli hasta olabilir çünkü yeterince dinlenemiyordur. Bir çocuk iştahsız olabilir çünkü ara öğünleri hiç bitmiyordur. Bir çocuk huzursuz olabilir çünkü gün içinde hiç durmamıştır. Bir çocuk mutsuz olabilir çünkü kendini güvende hissetmiyordur. Bunların hiçbirinin kan tahlilinde net bir karşılığı yoktur. Ama hepsi çocuğun bedeninde ve davranışında kendini gösterir.

Sayılarla rahatlamak, sorumluluğu ertelemek

Bir değeri düşük görmek, ebeveyn için garip bir şekilde rahatlatıcıdır. Çünkü ölçülebilir bir eksiklik, kontrol edilebilir bir sorun hissi verir.

Oysa bir çocuğun hayatındaki düzensizlikler, hız, beklenti, yorgunluk, ekran maruziyeti gibi konular; çok daha rahatsız edici sorular doğurur. Ve bu sorular, bizi de işin içine çeker.

Vitamin eksikliği düzeltilir. Ama yaşam tarzı değişikliği, emek ister. Bu yüzden kolay cevaplar daha çok sevilir.

D vitamini konuşurken neyi konuşmuyoruz?

Çoğu zaman şunları es geçiyoruz:

Çocuk gün içinde ne kadar güneş görüyor?

Ne kadar hareket ediyor?

Ne kadar yalnız kalabiliyor?

Ne kadar serbest oyun oynuyor?

Ne kadar dinleniyor?

Bunların hiçbiri tek bir reçeteye sığmaz. Ama çocuğun genel sağlığını, tek bir vitaminden çok daha derinden etkiler.

Takviye vermek mi, tabloyu görmek mi?

Takviyeler bazen gereklidir. Doğru çocukta, doğru dozda, doğru süreyle…

Ama takviyeler, çocuğun hayatındaki temel dengesizliklerin yerine geçemez.

Bir çocuğa D vitamini verirken, aynı zamanda şu soruyu da sormak gerekir:

“Bu çocuğun gerçekten neye ihtiyacı var?”

Bazen cevap bir damlada değildir.

Bazen cevap daha az koşuşturmadadır.

Bazen cevap daha erken yatakta, daha geç alarmda gizlidir.

Son Söz

D vitamini önemli. Ama her şey değil. Çocukların sorunlarını tek bir eksikle açıklamaya çalışmak, hem bilimi daraltır hem de çocuğun hikâyesini görmezden gelir.

Belki de asıl eksik olan şey; bir vitamin değil, bütüncül bakıştır. Çünkü çocuklar, sayılardan değil; ilişkilerden, ritimden ve dengeden beslenir. Ve hiçbir damla, bir çocuğun hayatının tamamının yerini tutamaz.