DUM TEK DUM TEK

Ramazan ayının bereketiyle geldiği bu günlerde geceleri sahurda bir sesle yankılanmaktadır tüm sokaklarda. Kandillerin, sokak ışıklarına karıştığı o en güzel yılın döneminde, evlerimizin içerisinde hummalı bir şekilde yarın ki oruç için yapılan son hazırlıklara karışan bu ses “Dum tek dum tek” yankılanarak uyuyanları da uyandırmayı hedeflemektedir. Artık zaman sahur zamanıdır…

Davulcu tüm mahalleyi dolaşarak sadece davulunu çalmaz bazen manide söyler. Söylediği her bir mani bazen gülümsetirken bazen ders niteliği de taşımaktadır. Davulcunun görevi sadece oruç tutacak olanları sahura kaldırmak değildir aynı zamanda mahalleliye neşe katmaktır. Ramazan ayının aynı zamanda huzur ve neşe ayı olduğunu bizlere hatırlatır davuluna her vurduğunda çıkan o ritim dolu sesle…

“Davulun sesi var

Gecelerde neşesi var

Sahura kalk ey güzel mahalle

Ramazanın bereketi var…”

Osmanlı döneminde başlayan Ramazan davulculuğunun geçmişinin yüz elli sene öncesine dayandığı kaynaklarda geçse de net bir bilgi bulunmamaktadır. İlk bu işi yapan hakkında bilgi de bulunmamaktadır. O dönemlerde davulcular özellikle bekçilerden seçilmekteydi. Hatta gece uyumayan o dönemin çocukları evde durmayarak, Ramazan davulcusunun peşine takılarak kendi aralarında eğlendiklerini kaynaklardan okuyoruz.

Sahur vakti sokaklarda davulunu çalarken mani söyleyen davulcuya verilen bahşişlerle manileri peşi sıra söylediği ve her verilen bahşişle maniyi değiştirdiği bilinmektedir. Hatta bu maniler toplanılıp kitap haline getirilmiş ve adın “Ramazanname” ismi verilmiştir. O devirlerde davulcunun yanında gezen bir de fener tutan yardımcısı bulunmaktadır.

Osmanlı İmparatorluğu zamanında her evde saat ve alarm sistemi olmadı için bu davulla sahura kaldırma alışkanlığı zaman içerisinde yerleşmiş ve günümüze kadar gelmiştir. Elbette şu anda her evde saatler ve alarm kurabileceğimiz teknolojik aletlerimiz mevcut. Lakin Ramazan ayına özel bu geleneğimizi hala devam ettiriyor olmamız birlik ve beraberlik açısından önem taşımaktadır.

Ramazan davulu sadece bir enstrüman değil paylaşmanın, beraberliğin ve eski geleneklerin canlı tutulmasının da simgesidir. Sosyolojik açıdan bakıldığında beraberliği, psikolojik açıdan bakıldığında ise insana yalnız olmadığı bilincini telkin etmektedir. Her Ramazan ayında gece yarısından sonra sokaklarda hep şu ses yankılanır;

“Dum …Tek… Dum …Tek…”