Kendinize Saygınızı Yenilemek İçin Yeni Bir Yöntem

Bugün kendinize olan saygınızı ve güveninizi yeniden tazeleyecek, basit ama faydalı bir yöntemden bahsetmek istiyorum.

Neden kendimize saygı duyarız? Saygın bir davranış, düşünme, yaşama biçimine sahipsek, kendi değer yargılarımız bizimle örtüşüyorsa kendimize saygı duyar ve kendimizi severiz. Bu elde etmesi daha zor, daha soyut şeylerle ilgili olabileceği gibi örnek veriyorum gün içinde hareket etmek gibi çok daha pratik ve basit bir şey olabilir, biz onu bir değer olarak benimsemişsek bunu yansıtan, bununla yaşayan herkese saygı duyabiliriz.

İşte bu yöntem bu değerleri fark edip kendimize entegre etmekle ilgili, ama bunu yaparken genellikle bakmaya alışık olmadığımız bir noktaya yöneliyoruz. Şimdi çevrenizdeki insanları düşünün... Ama onların sahip olmak istediğiniz özelliklerine değil, onlarla ilgili neyin belki de sizi rahatsız ettiğine ya da değiştirsem şu özelliğini değiştirdim dediğiniz şeye bakın. Böyle bir değişimi başkası adına yapmanız mümkün olmadığı gibi sizin göreviniz de değilse, en mantıklı ne yapabilirsiniz? O değerin aksini, falan kişi yapsa ne güzel olurdu dediğiniz şeyi yapabilirsiniz elbette.

Bir örnekle netleştirecek olursak, mesela hayatınızdaki bir kişinin -burada kişinin hayatınızda aktif bir rol alması ya da sizin için önemli biri olması gerekmez, müşahede edebildiğiniz birinin- hayatındaki her türlü olay için sürekli mağdur pozisyonda olduğunu, bunu bir rol olarak benimsediğini tespit ettiniz. Sizin bakış açınıza göre bu kişi sürekli dış etkenlere maruz kalmayı bir kenara bırakıp, suçlusu olmadığı şeylerin sorumluluğunu almayı reddediyor olsun... Böyle durumlarda -konu bambaşka bir şey de olabilir, bu sadece bir örnek - kimse bizden doğrudan akıl alıp, sizden farkınladık talep etmiyor olduğu halde nasihat verme, öğretme iç güdüsünde oluyoruz. Ama karşı tarafın öğrenmeyi talep etmediği hiçbir öğreti yerini bulamayacağı için sizin farkındalığınızdan da bir şeyler götürür. Çünkü değerli, üzerine düşünülmüş bir fikri doğrudan belki küçük bir kaba boşalttığınız için, dökersiniz.

İşte tam bu noktada örneğe geri dönecek olursak, hemen kendi hayatınızda aynı mağdur tavrı -ya da örnek ne ise- sizin gösteriyor olmanızın mümkün olduğu durumlara bakın, emin olduğunuzu sansanız bile bakın. Çünkü böyle şeyleri başkalarında tespit etmek çok daha kolayken, belki aynı şeyi farklı bir senaryoda bizim yaptığımızı görebilmek çok daha zordur. Görebildikten sonraysa başkasına etki edebileceğimizden çok daha fazla kendimize katabiliriz.

Son olarak, neden kendimize iyi bir rol model belirleyip onun özelliklerini taklit etmek yerine aksi bir yöne saptık? Bunun iki temel sebebi var, birincisi tespitle ilgili. Sahip olmak istediğimiz özellikleri tespit etmek çok daha kolaydır, kimse ben planlı olmak istemiyorum; güvenilir biri olmak istemiyorum, iyi bir dinleyici olmak istemiyorum demez. Bu yüzden rol model alınacak şeyler zaten bellidir. İkinci sebep de, buna bağlı bir güdülemedir. Yani kolay tespit ettiğiniz o özellikler ya da falan kişi gibi olmayı istemek kolaydı ya, işte tam bu sebeple onun gibi olmak planı sizde ikinci plana atılmış bir hedef gibi kalabilir. Çünkü onun gibi olmadan da hayatınıza olduğu yerden devam edebilirsiniz. Ama tespiti hem başkasında zor, hem kendinizde zor bir şeyi bulup üstüne öyle olmamak için çabalamak çok daha birincil bir hedeftir çünkü daha güçlü şekilde bizi hedefe güdüler. Tabii tüm bunları yaparken günah keçisi seçmiyoruz, mesela kötü veya iyi değil tekrar hatırlayalım. Mesele başkalarına karşı sarf etmenin olası olduğu bir eforu kendimize yöneltip gelişmek.

İyi bir hafta dilerim, sevgilerimle...