SÜREKLİ OLUMSUZ DÜŞÜNEN SOSYAL MEDYACILAR

İnternet dünyası, bilgiye ulaşmanın en hızlı yolu olmasının yanı sıra, insan psikolojisinin en karanlık köşelerinin de sergilendiği devasa bir sahne haline geldi. Bir haberin altında, bir videonun yorumlarında ya da sosyal medya paylaşımlarında, konudan bağımsız olarak sürekli olumsuzluk kusan, saldıran veya yıkıcı eleştiriler yapan bir kitle var.

Peki, bu insanlar neden böyle davranıyor? Amaçları ne, sorunları ne? Gelin, bu dijital "trol" davranışının arka planına bakalım.

1. Anonimlik ve Dijital Cesaret

İnternetin sunduğu en büyük "imkân", kimliğini gizleyebilme (anonimlik) veya ekran arkasında olma güvenidir. Anonimlik, sosyal davranışları olumsuz yönde etkileyebilir ve siber zorbalığa yol açabilir. Gerçek hayatta yüzüne söyleyemeyecekleri sözleri, ekran arkasında klavye başında rahatça yazarlar. Bu, onlara sahte bir güç ve cesaret hissi verir.

2. Olumsuzluk Yanlılığı ve "Doomscrolling"

İnsan beyni evrimsel olarak tehditlere odaklanmaya programlıdır. Olumsuzluk yanlılığı, insan beyninin tehdit odaklı çalışma biçimini ve etkilerini açıklar. Sürekli kötü haberlere maruz kalmak, insanları 'doomscrolling' (felaket kaydırması) adı verilen bir döngüye sokarak zihinsel sağlığı olumsuz etkileyebilir. Bu insanlar, aslında kendi kaygılarından kaçmak için olumsuzluk döngüsünün bir parçası haline gelirler.

3. Dikkat Çekme ve Duygusal Boşalım İhtiyacı

Bazen olumsuz yorumlar, sadece ilgi çekme çabasıdır. Sosyal medyada sürekli olumsuz yorum yapanlar veya 'oversharing' yapanlar, genellikle dikkat çekme isteği veya duygusal boşalım ihtiyacı duyar. Sosyal medyada aşırı paylaşım (oversharing), kişisel sınırların aşılmasına ve hem sosyal algının hem de dijital kimliğin olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Kişi, gerçek hayatta kendini ifade edemediği duyguları (öfke, kıskançlık, yalnızlık) dijital dünyada yansıtarak "duygusal boşalım" sağlar.

4. Yankı Odaları ve Topluluk Etkisi

İnsanlar, kendileriyle aynı fikirde olan veya benzer olumsuzlukları paylaşan gruplarla yankı odaları (echo chambers) oluşturur. Sosyal medyada nefret dolu yorumlar paylaşanlar, genellikle yankı odalarında (yankı odaları, benzer fikirdeki insanların bir araya gelmesi) bir araya gelerek birbirini destekler. Eğer birine 10 kişi olumsuz yorum yapıyorsa, 11. kişi de bu gruba katılmaktan çekinmez.

5. "Trol" Davranışı ve Amacı

Troller, muhatap aldıkları kişileri kışkırtmak, galeyana getirmek, kızdırmak ve üzmek gibi olumsuz tepki ve duyguları uyandırmak amacıyla çeşitli paylaşım ve yorumlar da bulunur. Bu kişilerin amacı genellikle bir tartışma başlatmak, karşı tarafı sinirlendirmek ve bu durumdan zevk almaktır. Sürekli olumsuz yorum yapan troller, dikkat çekmek ve tepki almak için hareket ederler, bu yüzden onlara yanıt vermek istedikleri dikkati vermek anlamına gelir.

Sorunları Ne?

Bu davranışların temelinde yatan sorunlar genellikle; düşük özgüven, yoğun yalnızlık hissi, gerçek hayattaki başarısızlıkları dijitalde telafi etme çabası veya siber dünyada kendini ispatlama tutkusudur. Sosyal medyanın aşırı kullanımı, ruhsal sağlık sorunlarından ailelerin parçalanmasına kadar birçok probleme yol açmaktadır.

Ne Yapmalı?

Bu tür yorumlarla karşılaştığınızda, en etkili yöntem yok saymaktır. Trolleri yok saymak, onların 'beslenmesini' engeller ve genellikle onları durdurur. Çünkü bu kişiler, sizin vereceğiniz cevaptan, yani "ilgi"den beslenirler.