CEMRELER DÜŞÜYOR

I. CEMRE HAVAYA DÜŞÜYOR

Takvimler 20 Şubat’ı gösterdiğinde, eski hesapla Kasım’ın 105’ine geliyoruz. Ve inanışa göre ilk cemre havaya düşüyor. Yani baharın ilk işareti gökyüzünde beliriyor.

Cemre, kelime anlamıyla kor, ateş, yanmış kömür parçası. Ama kültürümüzde bundan çok daha fazlası. Önce havaya, yedi gün sonra suya, ardından toprağa düşen üç ayrı sıcaklık yükselişi.

İlk cemre havaya düştüğünde değişim önce fark edilmez. Sabah ayazı hâlâ serttir. Ama öğle vakti güneş biraz daha cömerttir. Gölgeler kısalır, duvar diplerinde karlar gevşer. İnsan içinden sebepsiz bir ferahlık geçer. Çünkü hava değişmeye başlamıştır.

II. CEMRE SUYA DÜŞÜYOR

27 Şubat’ta, Kasım’ın 112’sinde ikinci cemre suya düşer. İşte o zaman çözülme hızlanır. Derelerin sesi artar. Buz tutmuş göletler çatlar. Yağmurun kokusu değişir. Su, kışın ağırlığını üzerinden atmaya başlar.

Suya düşen cemre aslında hayatın damarlarına düşer. Çünkü su ısınmadan toprak uyanmaz. Çiftçi bunun farkındadır. Balıkçı bilir. Köylü bilir. Suyun dili çözülmeden bahar gelmez.

III. CEMRE TOPRAĞA DÜŞÜYOR

6 Mart’ta, Kasım’ın 119’unda üçüncü cemre toprağa düşer. İşte gerçek dönüşüm o zaman başlar. Toprak kabarır. Çekirdek çatlar. Ağaç dalında tomurcuk belirir. Yeşilin ilk tonu kendini göstermeye başlar.

Toprağa düşen cemre, umudun somut halidir. Artık bahar sadece bir ihtimal değildir. Hayat gözle görülür şekilde hareketlenir. Tarlada hazırlık başlar. Bağda budama hızlanır. Şehirde bile parklar başka görünür.

Cemrelerin düşmesi, kışın tamamen bittiği anlamına gelmez. Soğuk geri dönebilir. Mart kapıdan baktırabilir. Ama artık yön değişmiştir. Hüküm baharındır.

Cemre, sadece bir sıcaklık artışı değildir. Bu toprakların mevsimi anlama biçimidir. Göğe, suya, toprağa bakarak zamanı okuma geleneğidir.

20 Şubat’ta ilk cemrenin havaya düşmesi gibi şunu bilmek gerekir: Değişim yukarıdan başlar, hayata yayılır ve sonunda kök salar. Tıpkı bahar gibi.