BİTKİ BU ZARARI OLMAZ

Gerçekten Öyle mi?

Günlük hayatımızda hepimizin bir şekilde yolu aktarlara düşüyor. Bir bitki çayı, bir karışım, bir şifa önerisi… Hele de komşuların yıllardır birbirine anlattığı o “mucize” tarifleri yok mu! Sanki her derde deva, hiçbir riski yokmuş gibi sunuluyor. Bitki olunca masum, doğal olunca zararsız diye düşünüyoruz. Oysa işin gerçeği çok daha farklı. Bugün artık biliyoruz ki doğanın sunduğu her armağan, doğru ellerde şifa olurken, bilinçsiz kullanıldığında insanı ağır bedellerle yüzleştirebiliyor.

Bizim kültürümüzde bitkisel tedavi geleneği çok güçlü. Anneannelerimizin papatya çayından tutun da nane limonuna, rezene suyundan adaçayına kadar pek çok önerisi kuşak kuşak taşındı. Bunların birçoğu gerçekten hafif şikâyetlerde faydalı da olabiliyor. Fakat mesele, sınırı aşmaya başladığımız anda tehlikenin sessizce su yüzüne çıkması. Çünkü bitkiler masum değildir. Doğru doz çok önemlidir. Her bitkinin vücutta çalışma biçimi, etkileşimleri ve yan etkileri vardır.

Örneğin adaçayı. Fazlası kalp ritmini bozabiliyor. Çörekotu yağı… Kontrolsüz kullanılırsa karaciğeri yorabiliyor. Sinameki. Yıllardır zayıflamak için içenler var ama bağırsak tembelliğine yol açabileceğini kimse konuşmuyor. Kantaron yağı. Güneşe çıkınca ciltte ciddi yanıklara sebep olabiliyor. Aktarda “çok iyi gelir” diye satılan nice karışımın aslında düzenli ilaç kullanan biri için hayati riskleri olabiliyor. Tansiyon ilacıyla birlikte içilen bir bitki çayı bile bazen ölümcül sonuçlar doğurabilir.

Ne yazık ki çoğumuz “bitki bu, zararı olmaz” diye düşünüyoruz. Oysa bugün doktorlar bile bitkisel ürünleri önerirken çok dikkatli davranıyor. Çünkü halk arasında yaygın olan bir bilgi yanlışı var. Doğal olanı, ilaçtan daha güvenli zannediyoruz. Bu hatalı düşünce, her yıl binlerce kişiyi hastanelik ediyor. Hele ki aktarlardan alınan karışımların içeriği, dozu, saklama koşulları bile çoğu zaman belirsizken.

Benim derdim kimseyi bitkilerden soğutmak değil. Elbette nane limonun, ıhlamurun, papatyanın, kekik suyun yerel kültürümüzde çok değerli bir yeri var. Fakat mesele şu: Bilgi eksikliği ile şifa arasında çok ince bir çizgi var. Doğal olanı doğru kullanırsak iyi gelir. Yanlış kullanırsak aynı hızla zarar verir.

Bu yüzden bir bitki çayı içmeden önce bile birkaç şeye dikkat etmek gerekiyor. Kullandığınız ilaçlarla etkileşir mi, kronik hastalığınız var mı, önerilen doz ne, hangi süreyle kullanılmalı… Bunlar basit ama hayati sorular. En önemlisi de aktarlardan alınan her ürünü “ilaç” gibi ciddiye almak. Çünkü yanlış olan, bitkiler değil. Yanlış olan onları gelişigüzel ve kulaktan dolma bilgilerle ilaç niyetine tüketmemiz. Bitkiler ilaç değildir ve sadece bağışıklık sistemine yardımcı olurlar.

Bizim toplumumuzda şifa arayışı kadar yaygın bir başka şey daha var. “Bana bir şey olmaz” düşüncesi. Oysa oluyor. Hem de hiç beklemediğimiz anda. Doğru bilgiye sırtımızı dayadığımızda hem geleneğimizi sürdürüyoruz hem de sağlığımızı koruyoruz. Ben yıllardır köşemde yazarken hep aynı şeyi savundum. Bilgi her zaman en güçlü ilaçtır. Doğanın iyiliği ise ancak bilinçle birleştiğinde gerçek anlamını bulur.