Tarihte Maduro’nun Durumuna Düşen Şahsiyetler

Yavuz Sultan Selim döneminde Mısır’ın fethi olayında sözüne ettiğimiz olaya benzeyen icraatlardan örneklemeler bulmak mümkündür. Çünkü Yavuz Sultan Selim rakibi Memluk Sultanı Kansu Gavri’yi yendikten sonra ölen bu Mısır sultanının yerine seçilen Tomanbay’a karşı tutumu ve davranışı da sözüne ettiğimiz olaya örnek olabilecek bir tutumdur. Kansu Gavri’nin yerine seçilen Tomanbay Yavuz’la yaptığı Ridaniye savaşını kaybedince Yavuz’a teslim olmamış hatta yavuzun ele geçirdiği Kahire’ye baskın yaparak tekrar ele geçirmeye yönelmiştir.

Tomanbay ele geçirilmeden Mısır’da istediğini yapamayacağını anlayan Yavuz Sultan Selim sıkı bir takiple hatta bazı Arapların ihbarıyla ele geçirdiği Tomanbay’ı huzuruna kabul etmiş, onunla anlaşma yoluna yönelmiştir. Onu yanında tutarak Mısır’a daha rahat hakim olabileceğini düşünen Yavuz halkın Tomanbay lehine gösteriler yapması üzerine Mısır’a onun vasıtasıyla hakim olamayacağını anladığından bir müddet yanında tutsak ettirdiği Tomanbay’ı idam ettirmiştir. Yavuz Sultan Selim’in benzer bir davranışı Memluk sultanlığı nezdinde devam ettirilen Abbasî halifeliğinin son temsilcisi Mütevekkil-Alellah’a da aynı davranışı gösterdiği söylenebilir. Mısır’da iken görevinde bıraktığı Mütevekkil-Alellah’ı Mısır’dan ayrılırken yanında İstanbul’a götürmüştür.

Farklı anlatımlarla dile getirilen Ayasofya’da yapıldığı iddia edilen bir devir teslimle İslam halifeliği hak ve sanını devir alan Yavuz Sultan Selim Mütevekkil-Alellah’ı tekrar Mısır’a göndermiş böylece İslam halifeliğini sözle Osmanlı hanedanına kazandırmıştır. İslam dünyasında bu tür davranışlar yani bugünün Maduro’suna Amerika Bileşik Devletleri’nin başkanının yaptığı davranışa benzer davranışı Osmanlı döneminde Avrupa’da da gerçekleşmiş olarak görebilmekteyiz.

Nitekim Avrupa’da geniş topraklara sahip olan Şarlken’in Fransa kralı Fransuva’yı yenip esir olarak tutsak etmesi bu davranışın en briz örneklerinden biridir düşüncesindeyim. Fransa topraklarına da bu yolla hakim olacağını düşünen Şarlken rakibi Kanuni Sultan Süleyman’ın müdahalesi neticesinde Fransuva bu esaretten kurtulabilmiştir.

Bu arada şuna da değinmek isterim ki yeniçağ süresince Fransa’ya hakim olmak isteyen İngiltere’nin bu savaşlar sırasında Fransa krallarından kendisine karşı koymakta olanlara yardım eden Fransızların milli duygularını, dini duygularını şahlandırarak İngiliz işgal kuvvetlerine darbe vuran Jan Dark isimli köylü kızına karşı olan İngiliz tutumu da sözüne ettiğim davranışlara örnek davranış olarak değerlendirilebilir kanaatindeyim.

Jan Dark elde edilmeden Fransa’da kolay hâkimiyet sağlanamayacağını, toprak elde edilemeyeceğini anlayan İngiliz hanedanı Jan Dark’ı esir etmiş, kendilerine ait işgal ettikleri Fransa topraklarında esir ettikleri bu köylü kızını mahkeme ederek yakılarak idam edilmeye mahkum etmiştir. Bu davranışıyla Fransa’da hâkimiyet sağlayacağını düşünen İngilizler geçte olsa yanıldıklarını anlayacaklar, Jan Dark’ın milli duygularını uyandırdığı Fransız milleti İngilizleri kale kenti dışında Fransız topraklarından atacaklardır.

Fransa topraklarındaki olaylardan bahsetmeye başlamışken Fransa imparatoru Napolyon Bonapart’ın da tahtan düşürülmesi, hapsedilip yanılmıyorsam önce Elbe Adası’na sonra da Sentilen Adası’na götürüp orada yaşamaya mahkum edilmesi bir bakıma Maduro’nun başına gelenlere benzer bir olaydır diye düşünmekten kendimi alamıyorum.

Çünkü Fransız ihtilalinden sonra Fransa’da işbaşına geçen Napolyon Bonapart komşularıyla giriştiği savaşlarla kısa zamanda Avrupa’da pek çok toprağı ele geçirmiş, Rusya kapılarına kadar dayanmışken Rusya seferinde Ruslara değil hava şartlarına kış mevsimine yenilip mağlubiyetle memleketine döndükten kısa bir süre sonra İngiliz, Prusya ve Avusturya kuvvetlerine yenilerek hasımlarına teslim olmak zorunda kalmıştır.

Hasımları onu Elbe Adası’na göndermişken yanındaki az bir kuvvetle tekrar Fransa’ya geçmiş, Fransız kuvvetlerinin başında Waterloo Savaşı’nda yenilmesi üzerine bu kez Sentilen Adası’na gönderilmiş, Fransızların her türlü desteğine sahip olmasına rağmen Avrupa dengesinin bozulmasını istemeyen İngiltere, Prusya ve Avusturya yöneticilerinin kendi çıkarlarına ters düşen Napolyon hâkimiyetine son vermeleri de bir nevi Napolyon Bonapart’ı Maduro durumuna düşürmüştür. Devam edecek…