SON DAKİKA
Hava Durumu

Rumi Takvimle 31 Mart Bugünkü Tarihle 13 Nisan Olayı Hakkında Bilgilendirme

Yazının Giriş Tarihi: 03.04.2026 07:56
Yazının Güncellenme Tarihi: 03.04.2026 07:56

31 Mart olayının, 2. Meşrutiyetin ilanına muhalif olan kitlenin ve ittihat Terakki içindeki muhalefet kesimini oluşturan kesimin gazeteleri de makale ve yazılarıyla destekleyip halkı harekete geçmeye sevk etme çalışması göstermesi İstanbul’da yeni bir ayaklanmanın çıkmasını getirmiştir.

İttihat ve Terakki’nin meşrutiyeti emniyet altına almak için getirdiği askeri kıtalardaki alaylı çavuşların başlarındaki subayları öldürerek başlattığı bu isyan karşısında Osmanlıların başındaki İttihat ve Terakki hükümeti gerekli direnci gösteremeyip istifa edince İstanbul sahipsiz kalmıştır. Ayaklananlar dahiliye nazırı Nazım Paşa’yı ve İttihatçı bir gazeteciye benzettikleri Arslan Bey’i öldürmüşler. Büyüyen isyan insan avı şekline dönüşerek İttihatçı subayları ve İttihatçıları öldürmeye dönüşen bir hal almıştır. Gerçi karşı grupta Volkan gazetesi Baş Yazarı Derviş Vahdeti’yi de öldürmüşse de bugünkü tarihle 13 Nisan 1909’da başlayan bu isyan İttihat ve Terakki’nin temsil ettiği ve getirdiği meşrutiyet rejimine karşı bir isyana, bir karşı devrim harekâtına dönüşmüştür.

Bu karşı devrim hareketi gerici grupların Osmanlı dönemindeki son karşı devrimini oluşturmuştur.

Bunun sonucunda bu harekattan kaçan bazı İttihatçılar Selanik’teki 3. Orduyu harekete geçirmişler ve bu ordunun düzenlediği harekat ordusu denilen bir birliğin isyanı bastırmak üzere İstanbul’a sevkini hazırlamışlardır. İttihat ve Terakki hükümeti istifa edip dağıldığından İstanbul sahipsiz kaldığı sürede yönetim II. Abdülhamit’in eline kaldığı için sanki isyanı başlatan kişi, isyanı organize eden kişi II. Abdülhamit durumuna düşmüştür. Harekat ordusu 23 Nisan’ı 24 Nisan’a bağlayan 1909 gecesi İstanbul’a girdiğinde alaylı çavuşların yönettiği isyancılar direniş göstermişlerse de başarılı olamayıp teslim olmuşlardır. Böylece tarihimizde 31 Mart vakası denilen olay, İttihatçı harekat ordusunun bastırmasıyla sona ermiştir.

Bu 31 Mart vakasının önemli yönlerinden birisi de bu isyanı bastıran Harekat Ordusu’nun Kurmay Başkanı’nın Mustafa Kemal oluşudur. Bu 31 Mart isyanının bastırılış tarihi de yani 23 Nisan’ı 24 Nisan’a bağlayan gecenin tarihi de önemlidir. Çünkü nasıl 23 Nisan’da açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi’yle Mustafa Kemal Büyük Millet Meclisi sayesinde Türk halkını kendi kendini idare etme gücüne kavuşturmuşsa 23 Nisan 1909’daki Harekat Ordusu’yla İstanbul’a girişiyle de Osmanlı toplumunu bir daha tekrar mutlaki saltanat idaresine dönmemek üzerek meşruti yönetime kavuşturan İttihatçılar arasındaki yerini almıştır.

Bu nedenle hilafetçi, saltanatçı, şeriatçı kesimin yani eski rejim yanlılarının 23 Nisan tarihine bu bayrama karşı olan antipatileri karşı olmaları kendi açılarından boşuna değildir. Zaten Mustafa kemalin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılış gününü 23 Nisana denk getirmesi de boşuna olmayıp harekat ordusuyla başlatılan demokratik ve parlamenter sistemi o tarihte yani 23 Nisan 1909 da yarım kalan bir harekat olması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışıyla tekrar yürürlüğe girmesi demek olacağından böyle bir açılış gününü 23 Nisan olarak belirlemesinde etken olduğunu düşünmekteyim.

Aynı şekilde bu tarih yani 24 Nisan tarihi daha sonraki dönemde Ermeni tehcirinin uygulamaya konulduğu tarih olması nedeniyle de önem kazanacaktır. Bu uygulamalar gösterecektir ki 23 – 24 Nisan tarihi İttihatçılar için önemli icraatların kararlarının alınıp uygulanmaya başladığı tarihtir. Yukarıda belirttiğim gibi Mustafa Kemal’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açarken 23 Nisan tarihini açılış tarihi olarak kullanması onun İttihatçılıktan gelme özelliğinden geçmişte yaptığı Harekat Ordusu’nu İstanbul’a sokma başarısıyla sağlamak isteyip tamama erdiremediği hedefinin 23 Nisan 1920’de gerçekleştirilmesini sağlayabileceğini görmesi nedeniyle olmuştur.

Şunu da vurgulamak gerekir ki 31 Mart vakasını sadece İngilizlerin Osmanlı devletini Almanya safına doğru kaymaktan caydırıp kendilerine yaklaştırmak amacıyla yarattıkları yahut sadece gericilerin ilericilere, devrimcilere bugünkü Cumhuriyetçi kesimin ilk prototipini oluşturduğunu düşündüğüm İttihatçılara karşı yaptığı bir karşı devrim olarak değerlendirmemek gerekir. Çünkü bu harekatta Yahudilerin ve Yahudi lobilerinin de payının olduğunu görmekteyiz.

31 Mart vakası öyle bir olaydır ki bugünkü Türkiye Cumhuriyeti’mizi gerçekleştirecek kadroların ve olayların başlamasını getiren bir tarih bir milat noktası olduğu gibi Yahudilerin Filistin’e yerleşmesini, bugünkü İsrail’in kuruluşunu sağlamalarını getirecek olayların önünü açan bir milat noktası olmuştur. Aynı şekilde Ermeniler ve İttihatçıların arasının açılması da daha sonraki tehcir uygulamasının ortaya çıkmasında da 31 Mart vakasının milatlığından söz etmek mümkündür. Bu nedenle başımızdaki Ermeni sorununun da 31 Mart vakasıyla az çok ilişkisi olduğunu düşünmek mümkündür.

Hele hele 31 Mart olayından sonra Osmanlı’nın taraftarlığını Almanlara kaptıran İngilizlerin Osmanlı topraklarında hakimiyet kurmak için direk Arap milliyetçilerle harekete geçmesinin de önünü açan bir milat noktasını olduğunu söylememiz de mümkündür. Devam edecek…

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    logo
    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.