Hendek ve Sakarya Savaşlarının Kıyaslanması

Şunu da vurgulamak isterim ki bugün yazımıza konu aldığımız hendek arkasında savaşma şekliyle cereyan eden savaş taktiğinin ilk örneğini Hz. Muhammed bazı anlatımlara göre Uhud savaşında ortaya koymuştur. Medine şehrini boşaltıp Uhud dağına çekilen Hz. Muhammed Uhud dağında yerleştiği yerin etrafını da hendekle çevrelemiş ve bulunduğu yere öyle mevzilenmiştir. Daha sonra kendisinin ve ordusunun bulunduğu yer yüksekte olması nedeniyle saldırıya geçen taraf Hz. Muhammed ve İslam ordusu olmuştur.

Yine de Hz. Muhammed Uhud dağı üzerinden bulunduğu yerin arkasında kalan vadiden düşmanların gelebileceğini düşünerek oraya okçular koymuş, onlara yerlerinden ayrılmamasını tembihleyerek arkasını emniyete alıp öyle hücuma geçmiştir. Buna rağmen Hz. Muhammed ordusuyla hücuma geçince onun ilk anda başarısı üzerine Mekkeliler kaçmaya başlayınca okçularda savaş ganimeti derdine düşmüş, Mekkelilerin pusudaki kuvvetleri saldırıya geçince zafer yenilgiye dönmüştür. Bu karışıklıkta Hz. Muhammed’i öldürdüklerini zanneden Mekkeliler kaçıp gidince Medine için ve İslamlar için bu yenilgi büyük hezimet olmaktan çıkmıştır.

Ama Hz. Muhammed’i öldürdüklerini sandıklarından geri çekilip kaçan Kureyşliler daha sonra Hz. Muhammed’i öldüremediklerini İslamiyet’i yok edemediklerini anladıklarından 627 yılında hazırladıkları büyük bir orduyla tekrar Medine üzerine yürümüşlerdir. Hz. Muhammed bu üstün kuvvet karşısında İslamları ve Medine’yi müdafaa etmek için çareler aradığında yeni Müslüman olmuş İranlı Serman-ı Farisi şehrin etrafını hendekle çevirip hendek gerisinde kalarak müdafaa yapmayı tavsiye etmiştir. Aslında bir Türk taktiği olan hendek arasında kalıp müdafaa yapmak sistemi İran’a hakim olan Türklerin İranlılara kazandırdığı bir savaş sistemidir.

Bu sistemin peygamberimiz çevresindeki kişilerce bilinmesi peygamberimizin çevresinde Türklerin de olduğunu dolayısıyla peygamberimiz çevresinin ve kendisinin Türklükle köken bağı olmasının kuvvetliliğini de ortaya koymaktadır. Zaten peygamber efendimizin Türk çadırında savaşlar sırasında oturduğunun, bu çadırı kullanmayı bildiğinin söylenmesi de Haşimi ailesinin dolayısıyla peygamberimizin Türklükle bağı olduğuna delil kabul edilmesi de mümkündür. Bu arada şunu da vurgulamak isterim ki Kureyş kabilesinin ismi de peygamberimizin Türklüğüne delil teşkil edebileceğini söylememizin de mümkün olduğunu düşünmekteyim. Çünkü Türk dünyasında hatta Anadolu’da Türk kabileleri arasında bu isimde kabileler veyahut obalar olduğu bazı kaynaklarda dile getirilmektedir.

Hz. Muhammed Medine’nin etrafını hendekle çevirirken bizzat kendisi hendek kazmış hatta sökülmesi zor bir kayayı bir balyozla kendisi kırmıştır ve bu taşı kırarken her darbe vuruşunda dile getirdiği şehirlerin fethi bana verildiği dediği şehirlerin fethi daha sonra İslamlar tarafından gerçekleştirilmiştir. İran ve Suriye’nin fethini kasteden Hz. Muhammed buraların fethini görmese de İslamların buralara sahip olacağını dile getirmiştir.

Hz. Muhammed’in kazdığı hendek önüne gelen Kureyşliler bu hendeği aşamadıklarından Medine’yi ele geçirememişlerdir. İslamiyet varlığını korumuştur ve Kureyş’in artık saldırı gücü kalmamış, saldırı gücü İslam kesimin eline geçmiştir.

Nitekim bu hendek zaferinden sonra kabaca 3 yıl sonra Mekke fetih edilmiş. İslamiyet Mekke ve Kabe’ye hakim olabilmiştir. Bu hendek savaşının kurtuluş harbindeki Sakarya savaşıyla benzerliği mevcuttur. Çünkü nasıl Hz. Muhammed hendek kazıp hendek arkasında müdafaa yapmak şeklinde değişik bir savaş taktiği uygulayarak karşısında Arapları şaşırtmış galip gelmişse Mustafa Kemal’de Sakarya savaşında cephe savaşlarında uygulanan klasik usul hattı müdafaa sistemi yerine sathı müdafaa sistemini koyarak ve uygulayarak yenilik yaparak düşmanı karşısında galip gelmiştir.

Üstelik nasıl hendek kazılarak yapılan müdafaa bir Türk savaş taktiği ise bu geri çekilip tutunabildiği yerde tekrar düşmana direnme esasına dayanan sathı müdafaa sistemi de adına kabaca Turan taktiği diyebileceğimiz eski bir Türk savaş taktiğini andırmaktadır.

Üstelik her iki savaş sisteminin uygulanması da uygulayanlara rakiplerinin saldırı gücünü ortadan kaldırıp artık saldırma gücünü kendilerine kazandırmıştır.

Şunu da hatırlatmak isterim ki Hz. Muhammed’in hendek arkasına çekilmesi İslam Medinelilere ne kazandırmışsa Mustafa Kemal’in Türk ordusunu Sakarya nehri gerisine çekmesi de Mustafa Kemal’e ve Türk ordusuna bir oranda aynı katkıyı sağlamıştır.

Hendek savaşı dediğimiz savaşta Hz. Muhammed galibiyet kazanırken Medine’deki hemen hemen son Yahudi toplumunu da rahatça diskalifiye etme, şehirden sürme imkanı sağlamıştır.

Bu yüzden hendek savaşı İslam savaşları içerisinde farklı bir yeri olan önemli bir savaştır. Bugünden 1399 yıl önce Peygamberimizin yaşayıp kazandığı Hendek savaşının şehitleri bugün toprak olmuş gazilerini onunla kıyasladığımız Sakarya savaşının şehit ve gazilerini hürmetle saygıyla anıyor. Hepsine Tanrıdan rağmen diliyorum. Hendek savaşının komutanı ve dinimizin Peygamberi Hz. Muhammed’i saygı ve hürmetle, Salavatı Şerifelerle yad ederek bizleri şefaatinden mahrum bırakmamasını diliyorum.

Şunu da belirtmek isterim ki hendek savaşı vesilesiyle onu kıyasladığımız Türk kurtuluş harbinin en önemli safhası olan Sakarya harbinin kazanıcısı Mustafa Kemal’i de hürmet ve saygıyla anarken gerek peygamberimizin gerek ulu önder Atatürk’ün bir adının Mustafa olduğuna dikkat çekiyor, her iki Mustafa’nın da Türk milleti açısından önemli kişilikler olduğunun unutulmaması gerektiğini hatırlatıyorum.

Bu vesileyle peygamberimizin ümmeti olan İslam türkün ve Mustafa Kemal’in kurduğu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının da Türk olduklarını unutmamaları, peygamberin ırkı sandıkları Araplara özenip onlar gibi davranmaya onlar gibi konuşmaya özenmekten vazgeçip Türk gibi davranmaları gerektiğinin önemine dikkat çekmek istiyorum. Türk milleti ve Türk gençliğinin “Ne Mutlu Türkün Diyene” sloganına sadık kalmasını diliyorum.