Bölgemizdeki Festival ve Panayırlar Hakkında Düşüncelerimiz

Biz Türkler gerek Orta Asya’da gerek Orta Doğu’da gerek balkanlarda ve hepsinden önemlisi Anadolu’da yaşadığımız zamanlar içerisinde hep göçlerle, savaşlarla, mücadelelerle uğraşmamışızdır. Yaşadığımız sahalarda saya bayramları alışveriş yapabileceğimiz, eğlentiler gerçekleştirebileceğimiz tabiat bayramları tabiat şenlikleri gibi şenlikler de gerçekleştirmekten uzak kalmamışızdır.

Özellikle Anadolu’ya yerleştiğimizde İonlardan, Greklerden, Frigler Lidyalılar gibi Hititler, Persler, Roma ve Bizanslılardan görüp öğrendiğimiz bazı ticari ve kültürel etkinlikleri de devam etmişizdir. Bu tür etkinliklerden birisi de bugün çevremizde azalma gösteren panayır dediğimiz etkinlikleri de gerçekleştirmeyi devam ettirmeyi sürdürmeyi görev bilmişizdir.

Nitekim Balıkesir’imizin pek çok ilçelerinde bazen yılda bir bazen yaz ve güz adı altında iki defa panayır etkinliği gerçekleştiren ilçelerimiz olmuştur. Bir zamanlar Bandırmamızda böyle etkinlikler yaşamış hatta bazı köylerimizde bazen bu tür etkinlikler görülebilmiştir. Nüfusunun pek çok kesimi Bandırmamızda yaşayan Manyas ilçesi de yılda üç defa panayır etkinlikleri görülen bir yerleşim yeri olmuştur.

1 Haziran yaz panayırı 1 Eylül güz panayırı adıyla Manyas ilçesi çayırında bir de yaz panayırından 15-20 gün sonra darıca köyü hudutları dahilinde kutlanılan dönüş panayırı Manyas ilçesinde gerçekleştirilen etkinlikler olmuşlardır. Ne var ki Bandırma festivalinin önemli ölçüde etken olması Manyas ve benzeri ilçelerde hayvancılığın özellikle küçükbaş hayvancılığının farklı özellikler göstermeye başlaması üzerine yaklaşık 10- 15 senedir Manyas ilçesinde bu panayırlar ortadan kalkmıştır. Ne tuhaftır ki Manyas ilçesinin yeni belediye başkanının önderliğinde bu panayır etkinlikleri hatırlanmış ve 1 Haziran tarihinde Manyas yaz panayırı tekrar ihdas edilip gerçekleştirilme durumuna gelinmiştir.

Gördüğümüz kadarıyla yeniden ihdas edilen Manyas yaz panayırı bu senede yaşanmaya başlanmış, eski tarihine oranla farklı olarak 2 Haziran tarihinde gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Öyle görülüyor ki panayırın tekrar ihdasında önder olan Manyas belediye başkanı bu uygulamayı sürdürme konusunda kararlı görünmektedir.

Umarım bu yenilenme Manyas güz panayırı için de söz konusu olur ve bu panayırlar Bandırma festivali özelliğinde hem de kültürel özellikler taşıyacak şekle getirilebilir. Çevremizdeki ilçelerde mesela Gönen’de ve Balıkesir’in pek çok ilçelerinde panayırların devam ettirildiğini söyleyebiliriz. Yukarıda da belirttiğimiz gibi Bandırma ilçemiz şehir özelliğini kazanmaya başladığından itibaren bu tür etkinlikler yavaş yavaş ortadan kalkarken şehrimize farklı dönemlerde farklı tarihlerde kutlanılan bir başka deyişle gerçekleştirilen Uluslararası Kuşcenneti Kültür ve Turizm Festivali adıyla bir festival kutlaması ortaya çıkmıştır.

Şunu vurgulamak isterim ki gördüğümüz kadarıyla bu festival her sene farklı tarihlerde kutlama bulmakta, bu nedenle festival tarihi olarak tarih belirlenmediği için Bandırma Belediyesi’nin yöneticilerinin uygun gördüğü tarihlerde gerçekleştirilen, bir oranda halk tabiriyle yüzergezer bir kutlama söz konusu olabilmektedir.

1980’li yıllarda başlayan bu festival kutlamaları nedense bazen farklı mücbir sebepler nedeniyle kutlanmayabilmektedir. Bu özelliğiyle de yine kutlanması zamanın belediye yöneticilerinin düşüncelerine göre gerçekleştirilen uygulamalar geçmişte görülebilmiş ve bu düzensizlik “festival bu sene olacak mı olmayacak mı?” düşüncelerini kafalarda uyandırabilmiştir. Tarih açısından farklılık gösterdiği gibi kutlama süresi açısından da hiçbir zaman aynı kalmamış, farklı tarihlerde farklı sürelerde gerçekleştirilen festivaller söz konusu olmuştur. Tarih ve süre açısından farklılık gösteren festival etkinlikleri mekan açısından da sabitlik gösterememiş, farklı mekanlarda gerçekleştirilen seremonilerle kutlandığı görülmüştür.

Özellikle adını taşıdığı Kuşcenneti mekan olarak sadece başlama ve açılış babında etkinliklere sahne olurken festival ağırlıklı olarak Bandırmamızın Cumhuriyet Meydanı yahut Atatürk meydanı diye anılan sahasında ve buna bağlı olarak Bandırmanın sahil şeridindeki gazinolarda ve kültür merkezi denilen yerde ağırlıklı olarak seremoniler ve faaliyetler gerçekleştirilmiştir.

Son yıllarda diyebiliriz ki sahil şeridi de festival sahası olmaktan uzak tutulmaya başlanmış, Büyükşehir ve Bandırma Belediyemizin görev sahaları ayrılığı nedeniyle sahil şeridinin büyükşehir belediyesinin kontrolüne tabi olması nedeniyle festival sahası olmaktan uzak tutulduğu söylentileri görülebilmiştir. Ancak bu seneki festivalde Büyükşehir ve Bandırma Belediyeleri aynı siyasi partiye mensup olması nedeniyle bu seneki festivalde büyükşehir belediyesi ve Bandırma belediyesi birlikteliği nedeniyle sözüne ettiğim sahanın bir kısmının festival programının uygulandığı saha dahiline sokulduğu görülmüştür. Bu festivalimizin bence eksik olan bir yönü de bandırma tarihi açısından önemli olayları, olaylardan birisini veya bazısını festival etkinliklerine dahil etmemek durumudur.

Festival sebebiyle daha önce gazetemizde yazdığım yazılarımda bu konuya değinmiş, bu eksikliğin giderilebilmesi için bandırmamızın tarihsel açıdan pek çok olaya sahip olduğunu dile getirmişimdir. Genellikle haziran aylarında yapılan festival etkinliklerinin Mustafa Kemal’in bandırmamıza ikinci kez ziyaretini gerçekleştirdiği 13 Haziran 1926 tarihli gezisinin gerçekleştirilecek kutlama seremonileriyle yıldönümü etkinlikleriyle zenginleştirilerek festivalimize tarihsel bir önem ve anlam da katılabileceğini defalarca söylemişimdir. Ama ne hikmetse kutlama komiteleri ve belediyemiz bu konuyla ilgilenmemeyi Mustafa Kemal hakkında 8 Ekim dışında ikinci bir etkinliği gerçekleştirmeyi üslenmemiş belki de düşünmemiştir. Devam edecek…